B. Ratter: Polscy inżynierowie i technicy. NIE MUSIMY SZUKAĆ WZORÓW U OBCYCH
data:04 listopada 2022     Redaktor: Anna

Na ziemiach polskich znaleziono ropę jedynie tylko w Galicyi. Dzięki nawierceniu bogatych złóż ropnych w Borysławiu- Tustanowicach następuje największy wzrost produkcji w 1909 r. Rok 1914,1915, 1916 wykazuje spadek produkcji – Borysław pozostawał pod inwazją nieprzyjacielską a odwrót wojsk rosyjskich zaznaczył się spaleniem 2/3 szybów. Przemysłowcy naftowi nie czekali na pomoc rządową, chwycili odbudowę w swe znane z energii ręce i dziś można twierdzić, że przemysł naftowy jest w większej części odbudowany- inż. Marian Szydłowski, dyr. T.P.G Kraków, omawiał Górnictwo naftowe w Galicji na  posiedzeniu sekcji górniczej II zjazdu GZP w Krakowie w 1917 r.

Inż. Marian Wieleżyński z Borysławia omówił temat Przemysł gazowy w Galicji -Produkcję galicyjską gazu ziemnego szacuję na 700 mil. m3 rocznie, co odpowiada wartości 140.000 wagonów węgla. W Galicji używa się gazu ziemnego jeszcze wyłącznie do celów przemysłowych, z wyjątkiem małej instalacji w Borysławiu, która rocznie około 2 mil. m3 sprzedaje na cele domowe po cenie przed wojną 7 hal., a obecnie po 16 hal. za m3. Obecnie w budowie jest zakład zgęszczania gazu ziemnego dla oświetlania wagonów kolejowych w Winnicy. Próby wykazały, że jedna lampka 50 św. zużywa 16 litrów gazu na godzinę. Próbowano przez kompresję i chłodzenie wydzielać gazolinę także w lecie. Wynalazek to polski inż. Wolskiego, opatentowany w r. 1900, został jednak praktycznie rozwiązany w Ameryce. W Galicji obecnie pracuje kilka spółek gazowych, m.in. : „Związkowe zakłady gazu ziemnego i gazoliny“ w Borysławiu, stworzone przez spółkę z kapitałem 1,500.000 K, obecnie kupione przez konsorcjum polskie, które zebrał Bank Przemysłowy; posiada kapitał 3 miliony koron i rentowność bardzo znaczną; „Gaz ziemny” we Lwowie wraz ze swoimi spółkami: zakład gaz. inż. M. Wieleżyński w Borysławiu... Wszystkie firmy kopalniane większe: Premier, Karpaty, Fanto, Galicja posiadają własne rurociągi gazowe dla własnych celów. W Winnicy buduje się obecnie rurociągi gazowe do Krosna i Jasła, według projektu „Gazu Ziemnego”. Ogółem można przyjąć, że kapitał włożony do przemysłu gazu ziemnego wynosi obecnie już ponad 20 mil. koron. Jest to więc przemysł większy i rokujący piękne nadzieje. (inż. M. Wieleżeński II GZP w 1917 r.)
 
Czasopismo Gaz i Woda 1929 r - inż. M. Wieleżeński
Jeszcze w roku 1912, podczas budowy gazociągu Tustanowice - Drohobycz, przewidywałem przedłużenie tego rurociągu przez Stryj do Lwowa. Zamówione przeze mnie wówczas kompresory były w stanie przetłoczyć 20,000.000 m3 rocznie do Lwowa. Zaopatrzenie Lwowa w gaz ziemny stało się jednak dopiero realne z chwilą dowiercenia się gazu w Daszawie. Wówczas powiedzieliśmy sobie, że przy do wierceniu się jednego szybu, budujemy gazociąg do Stryja, po drugim - do Drohobycza, trzeci dowiercony szyb będzie dla nas wskazówką, że należy rozpocząć budowę gazociągu do Lwowa, gdyż wówczas będzie wiadomo, z jakiem polem gazowym mamy do czynienia. Program ten został ściśle wykonany. Odcinek Daszawa - Stryj, jako część lwowskiego gazociągu, wybudowano w roku 1926 i był on użyty dla zaopatrzenia w większe ilości gazu ziemnego zakładów przemysłowych w Drohobyczu i Borysławiu. Obecnie przystępujemy do budowy rurociągu Stryj - Lwów. Gazociąg ten będzie wykonany z rur żelaznych, wypróbowanych w walcowni Tow. Sosnowieckiego przez Mechaniczną Stację Doświadczalną Politechniki Lwowskiej .Ogólna długość gazociągu wynosi 68.353 m b. Projektowana jest odnoga wzdłuż toru kolejowego Lwów-Stanisławów aż do elektrowni miejskiej na Persenkówce. Wzdłuż zaprojektowanej trasy będą rury ułożone w głębokości około 120 m pod terenem, zaś przy przekroczeniach większych potoków i rzek gazociąg będzie prowadzony ponad terenem, na odpowiednich konstrukcjach nośnych. W gminach, w których firma będzie oddawała gaz mieszkańcom do celów gospodarczych lub przemysłowych, należy zastosować takie urządzenie, ażeby przy wykonaniu ruchu nie powstały szkody w mieniu i życiu. Celem łatwego wykrycia nieszczelności w budynkach mieszkalnych, należy dodawać specjalnego zapachu do gazu, o ile gaz ten jest bez wonny. (Gaz daszawski ma lekką, charakterystyczną woń).
 
Przegląd Techniczny nr 12 1934 - inż. M. Wieleżeński
Jako pracującemu od najmłodszych lat w przemyśle gazu ziemnego sprawia mi prawdziwą przyjemność i satysfakcję, że zagadnienia gazu ziemnego postawione zostały na porządku obrad Walnego Zebrania Polskiego Komitetu Energetycznego, -ośrodka z natury rzeczy najbardziej kompetentnego do rozważania sprawy gazyfikacji Polski. Pragnę tu dobitnie podkreślić, że z technicznego punktu widzenia nic nie stoi na przeszkodzie rozwojowi gazyfikacji w oparciu o gaz ziemny naturalny i płynny, gdyż wszelkie zagadnienia techniczne zostały w zupełności opanowane i rozwiązane. Polscy inżynierowie i technicy, pracujący w przemyśle gazu ziemnego, wykonali w ostatnich latach wiele prac, rozwiązując problemy techniczne połączone z użytkowaniem gazu ziemnego do wszelkich celów NIE MUSIMY SZUKAĆ WZORÓW U OBCYCH. Przemysł gazu ziemnego w Polsce nie tylko walnie przyczynia się do rozwoju gazyfikacji, ale staje się poważną podstawą utrwalenia NIEZALEŻNOŚCI GOSPODARCZEJ NASZEGO PAŃSTWA.
 
W Polsce są cztery główne ośrodki produkcji gazu ziemnego: Borysław, Daszawa, Bitków i Jasło. Ponieważ produkcja gazu ziemnego w Borysławiu konsumowana jest na miejscu, przeto zajmę się tylko omówieniem ośrodków produkcji gazów pozostałych, jako wchodzących przede wszystkim w rachubę przy rozpatrywaniu możliwości gazyfikacji Polski.
 
D a s z a w a . Eksploatacja pól gazowych w Daszawie rozpoczęta została dzięki odwierceniu w roku 1920 otworu „Piłsudczyk", w którym otrzymano w głębokości 395 m produkcję ok. 20 m3/min, a następnie po pogłębieniu do 740 m odkryto główny poziom gazowy z produkcją 500 m3/min przy ciśnieniu złoża powyżej 60 at. W ślad za powyższymi wierceniami i odwierciły firmy S. A. „Gazolina", a następnie „Polmin" dalsze otwory. W roku ubiegłym produkowało na terenie Daszawy 14 szybów, w tym 6 szybów „Polminu" i 8 szybów „Gazoliny". Wszystkie otwory dały łącznie w 1933 roku 143 miljonów metrów sześciennych gazu ziemnego, terenach Daszewskich wydobyto od początku eksploatacji, t. j. w latach 1924 — 1933, 768 miljonów m3 gazu. W oparciu o złoża gazowe w Daszawie powstała sieć gazociągów dalekosiężnych, wybudowanych przez S. A. „Gazolina" do Stryja, Drohobycza, Borysławia, Stebnika i Lwowa, oraz przez „Polmin" - z Daszawy do Drohobycza. Ogólna długość tych gazociągów z odgałęzieniami wynosi około 300 km. Następnie w największej ilości oddano gaz na linji gazociągu Stryj- Lwów, konsumpcja w Stryju wynosiła 3,5 mln zaś we Lwowie i okolicy -25,5 mln m3. Produkcja energji elektrycznej w elektrowniach podkarpackich oraz we Lwowie opiera się w znacznej mierze na gazie ziemnym. W lutym bież. roku wykończył ,,Polmin“ budowę gazociągu do Tarnowa i Moście o długości ok. 77 km, który pozwoli na znaczne zwiększenie zasięgu rozsyłki gazu z tego zagłębia (Przegląd Techniczny 1934 - inż. M. Wieleżeński)
 
Działania inż. Mariana Wieleżyńskiego jak i pozostałych 455 polskich fachowców (przedsiębiorców, inżynierów, ekonomistów, prawników, naukowców, bankierów, polityków) z II zjazdu GZP w 1917r. pozostają jak za PRL w ukryciu, a mogliby zaistnieć w twórczości filmowej finansowanej przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dla budowania dumy z przynależności do narodu polskiego. Tymczasem skazani na ideologiczne przekazy (również przez MKiDN) w „dziełach” m.in. filmach Gierek, Pokot, Orlęta Grodzkie itp. czy w lansowanej przez lewaków literaturze, z wielkim entuzjazmem oklaskiwanej przez post peerelowskie autorytety, skazani jesteśmy na „dzieła” tworzone w interesie mniejszości, w których widzimy przewrotność autora, który „jednostronnie i kłamliwie przedstawia jedną pijacką bandę jako główne ognisko cywilizacji” i wpędzani przez nich celowo w zakłamaną wiedze o przeszłości Polski i zupełnie bezpodstawnie w kompleksy.
Bożena Ratter
Zdjęcie: rp.pl





Informujemy, iż w celu optymalizacji treści na stronie, dostosowania ich do potrzeb użytkownika, jak również dla celów reklamowych i statystycznych korzystamy z informacji zapisanych w plikach cookies na urządzeniach końcowych użytkowników. Pliki cookies można kontrolować w ustawieniach przeglądarki internetowej. Korzystając z naszej strony, bez zmiany ustawień w przeglądarce internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje politykę stosowania plików cookies, opisaną w Polityce prywatności.