Śmierć pułkownika - minęło 180 lat
data:23 grudnia 2011     Redaktor: AlicjaS

180 lat temu, 23 grudnia 1831 roku w Justianowie na Litwie, zmarła Emilia Plater - szlachcianka walcząca w powstaniu listopadowym, bohaterka poematu "Śmierć pułkownika" Mickiewicza. Walczyła w męskim przebraniu, stając się dla kolejnych pokoleń symbolem waleczności i niezłomnej postawy.

net




Rodziny Plater i von der Mohl od dawna były osiadłe w Kurlandii oraz w Inflantach Polskich (dziś Łotwa). Większość przedstawicieli rodu Platerów wiązała swoje osobiste i rodzinne życie ze sprawą Polski i byli gorącymi patriotami, którzy wnieśli znaczny wkład w rozwój kultury polskiej.





O ukształtowaniu się osobowości Emilii i o roli, jaką miała spełnić, niewątpliwie zadecydowały jej historyczne zainteresowania. Popierała ówczesny ruch młodzieżowy i patriotyczny, czytała lektury Filomatów i Filaretów, zachwycała się dziełami wielkich romantyków: Goethego i Schillera.









Znany wszystkim wizerunek Emilii jako młodziutkiej dziewczyny, smukłej, o niewinnym spojrzeniu i słodkim profilu, z rozwianymi włosami - nie ma nic, albo niewiele wspólnego z jej rzeczywistym wyglądem. Ta tak bardzo rozpowszechniona litografia Stręczyńskiego została wyidealizowana już po jej śmierci.




emilia_plater





Ignacy Domeyko tak ją opisywał w pamiętnikach: "niskiej urody, blada, niepiękna, ale okrągłej, przyjemnej, sympatycznej twarzy, błękitnych oczu, kształtnej, ale niesilnej budowy; była poważną, bardziej surową, niż ujmującą w obejściu się, mało mówiąca i spojrzeniem nakazująca dla siebie należne względy i przyzwoitość".





Emilia brała czynny udział w powstaniu listopadowym na terenie Litwy.


 


emilia-pl_550


 


Kiedy dowodzący gen. Chłapowski podjął decyzję o rezygnacji z dalszej walki, Plater zdecydowała się na dołączenie do sił powstańczych w rejonie Warszawy.





Wspólnie z krewnym Cezarym Platerem i Marią Raszanowiczówną przedzierała się lasami w przebraniu chłopskim, jednak podróż okazała się dla niej zbyt wyczerpująca i chora Emilia musiała zatrzymać się pod przybranym nazwiskiem Korawińska w Justianowie (pow. sejneński) w dworku Abłamowiczów, gdzie ją leczono.





Kuracja jednak nie pomogła i Emilia Plater zmarła 23 grudnia 1831 r. Jej ciało spoczęło na leżącym na ziemiach Abłamowiczów cmentarzu w Kopciowie (dzisiejsza Litwa). Grób zachował się do dnia dzisiejszego.


 


kopciowo_emilia_plater550_550.







Śmierć Emilii opisał Adam Mickiewicz w słynnym wierszu:











"Śmierć pułkownika"











W głuchej puszczy, przcd chatką leśnika,





Rota strzelców stanęła zielona;





A u wrót stoi straż Pułkownika,





Tam w izdebce Pułkownik ich kona.





Z wiosek zbiegły się tłumy wieśniacze,





Wódz to był wielkiej mocy i sławy,





Kiedy po nim lud prosty tak płacze





I o zdrowie tak pyta ciekawy.











Kazał konia Pułkownik kulbaczyć,





Konia w każdej sławnego potrzebie;





Chce go jeszcze przed śmiercią obaczyć,





Kazał przywieść do izby - do siebie.





Kazał przynieść swój mundur strzelecki,





Swój kordelas i pas, i ładunki;





Stary żołnierz - on chce jak Czarniecki.





Umierając, swe żegnać rynsztunki.











A gdy konia już z izby wywiedli,





Potem do niej wszedł ksiądz z Panem Bogiem;





I żołnierze od żalu pobledli.





A lud modlił się klęcząc przed progiem.





Nawet starzy Kościuszki żołnierze,





Tyle krwi swej i cudzej wylali,





Łzy ni jednej - a teraz płakali





I mówili z księżami pacierze.











Z rannym świtem dzwoniono w kaplicy;





Już przed chatą nie było żołnierza,





Bo już Moskal był w tej okolicy.





Przyszedł lud widzieć zwłoki rycerza,





Na pastuszym tapczanie on leży -





W ręku krzyż, w głowach siodło i burka,





A u boku kordelas, dwururka.











Lecz ten wódz, choć w żołnierskiej odzieży,





Jakie piękne dziewicze ma lica?





Jaką pierś? - Ach, to była dziewica,





To Litwinka, dziewica-bohater,





Wódz Powstańców - Emilija Plater!

















Źródło: wikipedia







Informujemy, iż w celu optymalizacji treści na stronie, dostosowania ich do potrzeb użytkownika, jak również dla celów reklamowych i statystycznych korzystamy z informacji zapisanych w plikach cookies na urządzeniach końcowych użytkowników. Pliki cookies można kontrolować w ustawieniach przeglądarki internetowej. Korzystając z naszej strony, bez zmiany ustawień w przeglądarce internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje politykę stosowania plików cookies, opisaną w Polityce prywatności.