Wystawa  „Wołyń 1943. Wołają z grobów, których nie ma” robi wielkie wrażenie na przechodniach. Zatrzymują się przy niej ludzie starsi, młodzież, rodzice z dziećmi, którzy dowiadują się o tragicznych, krwawych losach, które spotkały Polaków na Wołyniu i Małopolsce Wschodniej.

Oglądający wystawę z przejęciem patrzą na zdjęcia dzieci z Kresów oraz Polaków, którzy zanim zostali wymordowali przez nacjonalistyczne ukraińskie organizacje, żyli w wielkiej przyjaźni ze swoimi sąsiadami. Prezentuje listę miejsc kaźni, wspomnienia i relacje świadków historii, którzy byli uczestnikami rzezi wołyńskiej. Poniżej  fragment z porażających relacji, które znajdziemy na wystawie:

„Obok mnie leżała kobieta, Maria Jesionek. (…) Ona też wyskoczyła z płonącego budynku wraz z dziećmi, tuż przede mną. Morderca ugodził ją kulą, leżała martwa na swym uduszonym niemowlęciu. Jej ośmioletni syn też został zestrzelony, ten zaś pięcioletni siedział tuż przy martwej matce, szarpał ją i wołał: - Mamo wstawaj, chodźmy do domu. Płakał.”

                                                           Henryk Kloc,  były mieszkaniec Wola Ostrowiecka,
                                                            pow. lubomelski w woj. Wołyńskim.

Spotkany przechodzień przyznaje, że wystawa te jest bardzo ciekawa. - Jest cenną inicjatywą , zwłaszcza, że temat ludobójstwa na Wołyniu jest zapomniany, przez lata nie mówiło się o tej tragicznej historii – mówi Wojciech Andrzejewski. Z kolei młoda matka, Katarzyna Wiśniewska wyznaje: - Mam nadzieję, że ta wystawa zapisze się w świadomości Polaków.

Temat ludobójstwa na Wołyniu i Małopolsce Wschodniej przy okazji obchodów 70. rocznicy tej dramatycznej rzezi, w której UPA wraz OUN wymordowało według badaczy nawet 130 tys. naszych rodaków za to, że byli Polakami , jest podejmowany przez wiele środowisk. Jednak ciągle jest niewygodną prawdą historyczną dla wielu osób. Przykładem może być zachowanie jednego z przewodników spotkanych na Krakowskim Przedmieściu, który oprowadzał szkolną grupę po Warszawie.

Grupa ta ze swoim przewodnikiem zatrzymała się na chwilę przy wspomnianej wystawie, prezentującej prawdę o  ludobójstwie na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej. Jednak przewodnik zamiast zapoznać młodzież z historią , którą przedstawia wystwa, podczas opowiadania dotyczącego getta żydowskiego w stolicy powiedział: „ Proszę spojrzeć tutaj właśnie znajdują się dzieci z getta żydowskiego.”

Po tym, jak zwróciłam mu uwagę, że wystawa podejmuje ludobójstwa na Wołyniu, nie przedstawił dzieciom faktów historycznych dotyczących tematu, tylko szybko odszedł z grupą w kierunku Pałacu  Prezydenckiego.

- Jesteśmy oburzeni zachowaniem przewodnikiem . Zamiast mówić dzieciom o ludobójstwie na Wołyniu, które przedstawia wystawa, opowiadał  całkiem o innych wydarzeniach historycznych, których nie prezentuje wystawa . Jest to niesłychane, że ktoś, kto prawdopodobnie ma licencję przewodnika nie zauważył tej wystawy, przechodząc obok niej  - wyraża swój niepokój spotkane małżeństwo, które przyjechało do stolicy z okoli Rabki i dodaje: - Jest bardzo ważne, aby znajdowała się ona właśnie tutaj, na Krakowskim Przedmieściu – dopowiadają państwo Siarka, dziękując organizatorom za przygotowanie wystawy.

Scenariusz i tekst wystawy „Wołyń 1943. Wołają z grobów, których nie ma”  przygotowała Ewa Siemaszko. Organizatorami wystawy jest szczeciński oddział Instytutu Pamięci Narodowej , Stowarzyszenie „Wspólnota Polska” oraz Towarzystwo Miłośników Wołynia i Polesia.

Magdalena Kowalewska