Kartka z kalendarza: Pamiętajmy o Kowalczykach
data:06 października 2012     Redaktor: csp

Niedawno minęła 45. rocznica wysadzenia w nocy z 5 na 6 października 1971 r. auli Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu przez pracowników tej uczelni, braci Jerzego i Ryszarda Kowalczyków.

 
 
Bracia Jerzy i Ryszard Kowalczykowie w auli WSP, miejscu odznaczania zbrodniarzy z MO i SB mordujących robotników na Wybrzeżu grudniu 1970r., zdetonowali ładunek wybuchowy. Był to ich protest przeciw zbrodniom reżimu komunistycznego na narodzie polskim.
45 lat temu, jako jedyni rozpoczęli swoją samotną walkę. Zapłacili za nią bardzo wysoką cenę wieloletniego uwięzienia w straszliwych warunkach i represji wobec swojej rodziny. Dzięki protestom społeczeństwa uniknęli kary śmierci, zostali uwolnieni przed okresem odbycia 25 lat więzienia.
5.10.2016r. wręczono im nadany przez Prezydenta PR Andrzeja Dudę Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski - za walkę o niepodległość Polski. W Urzędzie Wojewódzkim w Opolu odsłonięto tablicę pamiątkową a główną salę narad nazwano imieniem BRACI JERZEGO I RYSZARDA KOWALCZYKÓW. Przez wiele lat władze i media określały ich mianem terrorystów. Dzisiaj wracają do należnego im miejsca panteonu bohaterów.
 
 
 
---------------------------------------------------------------------------
 
 
 
 
 
Bracia Kowalczykowie; pracownicy Politechniki Opolskiej, znani z przeprowadzenia w 1971 roku zamachu bombowego w budynku uczelni. Ryszard Kowalczyk (ur. 20 lutego 1937) jest doktorem fizyki, emerytowanym adiunktem w Zakładzie Fizyki Instytutu Matematyki, Fizyki i Chemii Politechniki Opolskiej. Jerzy Kowalczyk (ur. 1942) był w momencie podłożenia bomby pracownikiem technicznym na tej samej uczelni.
 
6 października 1971 Jerzy Kowalczyk, za wiedzą swojego brata Ryszarda, podłożył bombę w uczelnianej auli w proteście przeciwko krwawemu stłumieniu przez władze komunistyczne robotniczych protestów na Wybrzeżu w czasie wydarzeń grudnia 70.
 
Następnego dnia miała się w tym pomieszczeniu odbyć uroczysta akademia z okazji Dnia Milicjanta – święta MO i SB. Wybuch, który nastąpił o godz. 0.40, całkowicie zniszczył aulę, uczelniane archiwum, dużą część zasobów bibliotecznych oraz bufet.
 
Wyleciał w powietrze dach auli i zapadła się podłoga. Nikt nie odniósł obrażeń. Braci bardzo szybko zatrzymano. Zarzut bezpośredniego przeprowadzenia aktu terroru postawiono Jerzemu. Ryszarda obwiniono o udzielenie pomocy bratu przy przygotowywaniu bomby.
 
8 września 1972 Sąd Wojewódzki w Opolu skazał Jerzego na karę śmierci, a Ryszardowi wymierzono karę 25 lat pozbawienia wolności; wyroki te utrzymał w mocy 18 grudnia 1972 Sąd Najwyższy (pod przewodnictwem sędziego Sikorskiego), do którego trafiła rewizja obrońców. Drakoński wyrok pobudził środowiska inteligencji opozycyjnej, które w apelach do władz wzywały do złagodzenia wyroków.
 
W obronie braci Kowalczyków zebrano ponad 6000 podpisów (poparcia udzielili m.in. Jan Józef Szczepański, Wisława Szymborska, Jerzy Szacki, Stanisław Lem, Daniel Olbrychski). Z podobnymi apelami wystąpiły władze kościelne. W wyniku tych nacisków i apeli Rada Państwa PRL aktem łaski z 19 stycznia 1973 zamieniła Jerzemu Kowalczykowi wyrok kary śmierci na karę 25 lat więzienia.
 
W latach osiemdziesiątych, w związku z powstaniem ruchu "Solidarność" nasiliła się społeczna kampania pod hasłem Uwolnić braci Kowalczyków zainicjowana przez środowisko tygodnika "Solidarność Ziemi Łódzkiej". Uwolnienia braci Kowalczyków (a także więzionych działaczy Konfederacji Polski Niepodległej oraz innych więźniów politycznych) domagały się władze "Solidarności" oraz Komitety Obrony Więzionych za Przekonania.
 
Pod hasłem ich uwolnienia trwały w 1981 strajki głodowe na Śląsku i w Zagłębiu. "Najdłuższy protest głodowy Europy" - głodówka w hotelu Huty Baildon, w którym uczestniczyła m.in. Maria Moczulska, trwał od 1 do 21 czerwca 1981 i był kontynuowany w obronie braci Kowalczyków mimo (przejściowego) uwolnienia przywódców KPN. Protest został przerwany pod naciskiem biskupów katolickich, a bliskich śmierci uczestników głodówki przewieziono na oddział reanimacji Szpitala Górniczego w katowickim Ochojcu. Kościół zobowiązał się do przejęcia dalszych starań o uwolnienie braci Kowalczykow. Wszystkie te działania nie przyniosły jednak pozytywnych rezultatów.
 
Dopiero po zakończeniu stanu wojennego w Polsce w wyniku kolejnych ułaskawień Rady Państwa – zostali przedterminowo zwolnieni z więzienia Ryszard (w roku 1983) oraz Jerzy (w 1985). Obaj pozostawali jednak – z formalnego punktu widzenia – w następnych latach kryminalistami z ciężkimi wyrokami na sumieniu zwolnionymi z więzienia "za dobre sprawowanie" i "tytułem próby", co utrudniało lub wręcz uniemożliwiało im powrót do normalnego życia.
 
W 1991 Ryszard Kowalczyk decyzją Prezydenta RP uzyskał zatarcie skazania, dzięki czemu mógł powrócić do pracy na uczelni. Działania podejmowane w latach dziewięćdziesiątych przez różne osoby w celu uruchomienia procedury kasacyjnej nie powiodły się nawet w okresach rządów prawicy, m.in. wniosek Zbigniewa Romaszewskiego złożony w 1998 AWS-owskiemu ministrowi sprawiedliwości, Leszkowi Piotrowskiemu.
 
Podobnie było z późniejszymi próbami. Sąd Najwyższy 8 stycznia 2002 odrzucił wniosek kasacyjny co wyczerpało procedury prawne w sprawie braci Kowalczyków i oznacza, że nie jest już możliwa nawet częściowa rehabilitacja skazanych.
 
W roku 2003 Komisja Krajowa NZS wraz z grupą radnych opolskich wystąpiła z inicjatywą nadania Jerzemu i Ryszardowi Kowalczykom honorowego obywatelstwa miasta Opola. Niesprzyjająca temu zamierzeniu atmosfera polityczna spowodowała jednak fiasko pomysłu.
Podobnie było z próbami wmurowania tablicy pamiątkowej na Uniwersytecie Opolskim, która to inicjatywa była dwukrtonie odrzucana przez senat tej uczelni.
 
Z inicjatywy Anny Walentynowicz i Andrzeja Gwiazdy, w 2010 r. uhonorowano Kowalczyków tablicą na ścianie pamięci przy Pomniku Poległych Stoczniowców w Gdańsku.
 
W dniu 18 grudnia 2010 r. o godzinie 12.00 przy Pomniku Poległych Stoczniowców w Gdańsku została uroczyście odsłonięta tablica pamiątkowa poświęcona Jerzemu i Ryszardowi Kowalczykom. Odsłonięcia tablicy dokonał Prezydent Miasta Gdańska Paweł Adamowicz, w obecności Jerzego i Ryszarda Kowalczyków. W trakcie odsłonięcia tablicy Wiesław Ukleja ze Stowarzyszenia Pamięci Narodowej w Opolu przypomniał wydarzenia związane z wysadzeniem auli WSP w Opolu oraz ze skazaniem i długoletnim więzieniem braci Kowalczyków.
 
Po odsłonięciu tablicy w zabytkowej Sali BHP na terenie Stoczni Gdańskiej odbyło się spotkanie zorganizowane przez Prezydenta Miasta Gdańska. Na spotkaniu Radę Miasta Gdańska reprezentował Przewodniczący Bogdan Oleszek. Na sali obecni byli m. in. przedstawiciele Urzędu Miejskiego w Opolu, Jerzy i Ryszard Kowalczykowie, Andrzej Gwiazda oraz dawni działacze opozycyjni z Pomorza i grupa młodych historyków (łącznie około 70 osób).
 
 
 
 
więcej:
http://www.solidarni.waw.pl/Bracia_Kowalczykowie.htmhttp://www.stefczyk.info/publicystyka/historia/40-lat-temu-bracia-kowalczykowie-wysadzili-aule-wsp-w-opolu
 
za: wikipedia.pl, wPolityce.pl, ipn.gov.pl
 
 
Zdjęcia do artykułu :
Zdjęcia do artykułu :





Informujemy, iż w celu optymalizacji treści na stronie, dostosowania ich do potrzeb użytkownika, jak również dla celów reklamowych i statystycznych korzystamy z informacji zapisanych w plikach cookies na urządzeniach końcowych użytkowników. Pliki cookies można kontrolować w ustawieniach przeglądarki internetowej. Korzystając z naszej strony, bez zmiany ustawień w przeglądarce internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje politykę stosowania plików cookies, opisaną w Polityce prywatności.